Sinds een paar jaar ben ik sterk geïnteresseerd geraakt in kleine voorwerpen die van bijzondere betekenis kunnen zijn in het dagelijks gebruik of in een feestelijke of ceremoniële situatie. Voorwerpen die verbonden zijn met een moment, een plek, een persoon, of de herinnering daaraan.

Vanuit deze interesse ontstond een collectie lepels en bakjes. Om het speciale van deze gebruiksvoorwerpen te benadrukken en een historische traditie voort te zetten, smeedde ik ze uit zilver. Een omslachtige ambachtelijke techniek, maar met een eigen charme qua proces en resultaat. Ook
mijn bijdrage aan de tentoonstelling 'Diademen voor Maxima' kwam zo tot stand.

Naar aanleiding van een vraag naar eigentijdse - zilveren - rammelaars, verdiepte ik mij uitgebreid in dit onderwerp. Op veel Hollandse portretschilderijen vanaf eind 16de eeuw staan kinderen afgebeeld met een rammelaar. Meestal van zilver, soms van goud, met als uiteinde een tand, bergkristal of bijvoorbeeld bloedkoraal. Deze toevoegingen dienden als beschermende kracht tegen ziekten en ongeluk. Zo'n rammelaar of rinkelbel was meer dan kinderspeelgoed. Het was een vorm van amulet. Ook het geluid van bellen of een fluitje, diende naast het amuseren van het kind, voor het verjagen van de duivel of kwade geesten. Een veelvoorkomend klassiek model is torenvormig, verwant aan de schellenboom en de bekroning van de Thorarollen. Antieke rammelaars zijn zeldzaam, maar als replica zijn ze wel te koop. Het meest voorkomende type rammelaar is tegenwoordig de kunststof bijtring met daaraan een zilveren hanger in de vorm van een bel, dier, hart enzovoort. Echt kindvriendelijke rammelaars koop je in een
speelgoedzaak of kinderspeciaal zaak, deze zijn nagenoeg allemaal van plastic, met gladde afgeronde vormen, zodat ze aan het kind zelf kunnen worden toevertrouwd.

De door mij ontworpen rammelaars, waarbij ik het ceremoniële aspect belangrijker vond dan het functionele, zijn net als de historische en traditionele modellen, onder toezicht bruikbaar. Een aantal zijn thematisch verwant met mijn sieraden en lepels: de oermoeder en de lachende of boze gezichten. Het historische schellenboommodel kreeg een actuele opvolger met een rijk geluid. Ik gebruikte de levensspiraal als algemeen symbool en voor het kind persoonlijk zijn sterrenbeeld. Het is een bescheiden collectie geworden waarmee ik probeer een interessant cultureel fenomeen nieuw leven in te blazen.

Paul Derrez

Paul Derrez | Tits and Pieces, The Happy Family, Spooky Spoons
terug